Tam Quốc Chí: Quan Vũ (Vân Trường) một trong ba tam tuyệt của Tam Quốc

0

Quan Vũ (關 羽), tên chữ ban đầu là Trương Sinh, sau đó đổi là Vân Trường là một trong ba tam tuyệt của Tam Quốc.

Ông là anh em kết nghĩa với Lưu Hoàng Thúc từ thưở đào viên kết nghĩa, trảm giặc khăn vàng. Hình tượng Quan Công oai phong lẫm liệt với “mặt đỏ râu dài, măt phượng mày ngài, cưỡi ngựa xích thố, tay cầm thanh long đao nặng 82 cân”, hoặc “chong đèn tựa kỷ, ngồi vuốt râu đọc Xuân Thu”… là hình tượng ảnh hưởng đến hầu hết các dân tộc bị ảnh hưởng bởi Trung Hoa. Ta có thể gặp các tượng Quan Công ở khắp Hà Nội, vào đền Ngọc Sơn sẽ thấy thờ Võ Thánh Quan Công… Người Trung Hoa phong Quan Công là Vũ Thánh, hay mệnh là Vũ Khúc Tinh, thờ Quan Vũ với hàng câu đối:

“Bộ mặt đỏ giữ tấm lòng son, cưỡi ngựa xích thố suốt đời không quên lòng vua đỏ

Tay cầm thanh long đao uyển nguyệt, đọc sử xanh.”

(Xin lỗi ai có cuốn Tam Quốc thì làm ơn post hộ câu đối này nhé, tại hạ không nhớ hết, ít chữ mà).

233350zxhcmfjfou86thxf-1424257272143-150-0-1681-3000-crop-1424257541381
Tam quốc chí, Quan Vũ

Là một trong những nhân vật lịch sử của Trung Quốc được biết đến nhiều nhất ở khu vực Đông Á, hình tượng của ông đã được tiểu thuyết hóa trong Tam quốc chí diễn nghĩa của La Quán Trung và sau này được khắc họa trong các dạng hình nghệ thuật như kịch, chèo, tuồng, phim ảnh v.v với những chiến tích và phẩm chất đạo đức được đề cao cũng như được thần thánh hóa trong các câu chuyện dân gian, bắt đầu từ thời kỳ nhà Tùy (581-618). Ông cũng được thờ cúng ở nhiều nơi với tượng mặt đỏ, râu dài, tay cầm cây thanh long đao và/hoặc cưỡi ngựa xích thố, đặc biệt là ở Hồng Kông. Tương truyền thanh long đao của ông nặng 82 cân (khoảng 41 kg ngày nay). Trong khi dân gian xem ông như một biểu tượng của tính hào hiệp, trượng nghĩa thì các nhà sử học cũng phê phán ông về các tính kiêu căng, ngạo mạn.

Từ thưở ban đầu, Vân Trường theo đại ca Huyền Đức và tam đệ Dực Đức lang thang khắp nơi, cùng chí hướng phò giúp nhà Hán, cứu dân cứu nước:

“Huyền Đức cùng Quan, Trương kết nghĩa

Thề cùng nhau đem lại sơn hà

Chỉ thương bốn biển không nhà

Nay Đông mai Bắc lân la cõi trần.”

(Thơ kết của Tam Quốc)

Ngay thưở đầu ra trận, cái oai hùng của Quan Vũ đã khiến cho chư hầu khiếp phục, Tào Tháo mến phục ngay từ đó. Trong trận chiến ở Hổ Lao quan với hổ tướng Hoa Hùng của Đổng Trác, các tướng của chư hầu không ai địch nổi, Vân Trường (lúc đó chỉ được coi là tay mã cung của Lưu Bị) xin ra trận. Anh em Viên Thuật thì khinh khỉnh không cho, chỉ có Tào Tháo là nhìn thấy Vân Trường anh hùng, liền đồng ý và mời một chén rượu nóng. Nhưng Vân Trường trợn mắt, vác thanh long đao nhảy lên con ngựa còi (lúc đó chắc chắn là ngựa còi, vì ông này cao to quá ngựa chịu không nổi, khi ấy chưa được tặng ngựa xích thố đâu) xông ra trân chém chết Hoa Hùng, quay về chén rượu Tào Tháo thưởng vẫn còn nóng. Lòng hâm mộ của Tào Tháo với Quan Công bắt đầu từ đó.

Quan Vũ2
Tam quốc chí, Quan Vũ

Dù bị ép buộc phải đầu hàng Tào Tháo (Tào Tháo lấy hai chị dâu của Vân Trường ra làm sức ép), nhưng Vân Trường vẫn đầu hàng với 3 điều kiện: Thứ nhất, chỉ hàng vua Hán, chứ không hàng Tào; Thứ hai, phải bảo toàn danh tiết cho hai chị, và cung cấp bằng bổng lộc của Hoàng Thúc; Thứ ba, sẽ quay lại chủ cũ khi biết Lưu Hoàng thúc ở đâu. Tào Tháo đồng ý, và uy danh của Vân Trường càng nổi lên từ đó. Một thanh long đao, một ngựa xích thố xông vào trận chém chết danh tướng Nhan Lương (tướng Tào Tháo không ai địch nổi), rồi chém chết Văn Sú, giải vây Bạch Mã thành khiến uy danh Vân Trường nổi như sấm, quân tướng Tào Tháo ai cũng khiếp đảm. Có thể nói, con ngựa xích thố trở nên nồi tiếng hơn khi nó đi cùng với Quan Vũ, sự thực là sau khi Quan Công chết, nó cũng chẳng chịu theo ai, bỏ ăn rồi ốm chết.

Tấm lòng trung chinh sắc son của Vân Trường luôn khiến người ta khâm phục, là điểm chói ngời mà người người ca tụng: Thân tại Tào doanh tâm tại Lưu. Biết Lưu Hoàng thúc còn ở bên Viên Thiệu, Vân Trường bất chấp nguy hiểm, bỏ lại bổng lộc và ân đãi Tào Tháo sau lưng, đưa hai chị qua năm ải, chém sáu tướng, tìm về với anh mình. Trong tim Quan Vũ, luôn có lời thề đào viên, anh em kết nghĩa sống chết có nhau, cùng giúp đỡ nhà Hán. Một hình ảnh cực kỳ giản dị là khi Tào Tháo thấy áo bào cũ của Quan Công đã sờn, liền tặng một bộ cẩm bào quý giá, nhưng Quan Công sau khi mặc cẩm bào vào, liền lấy áo cũ mặc ra ngoài vì đơn giản, áo bào cũ ấy là của Lưu Hoàng thúc tặng. Tháo tặng Quan Công vàng bạc, gái đẹp đều chỉ nhận những lời cảm ơn khách xáo, nhưng khi tặng ngựa xích thố, Quan Công lập tức quỳ xuống cảm tạ bởi vì “Tôi biết con ngựa này ngày đi vạn dặm, có thể ngay lập đến chỗ anh tôi khi biết anh ấy ở đâu nên tôi cảm tạ ngài” (Tháo nghe thấy vừa khâm phục lại vừa tiếc – Hồi thứ 25). Không chỉ vậy, Quan Vũ là người sống có trước sau, sau này ở Hoa Dung tử lộ đã đền ơn nghĩa của Tào Tháo bằng cách tha cho Tào Tháo, trói tay về chịu tội với Gia Cát. Còn nữa, Vân Trường cũng khẳng khái tha Hoàng Trung ở Trường Sa khi đánh nhau Hoàng Trung ngã ngựa, khiến Hoàng Trung cảm phục, và nhờ đó mà Lưu Bị có thêm một hổ tướng, đúng như Trương Liêu nói về Quan Vũ “Vân Trường là người kiêu ngạo, khinh người khỏe nhưng không nỡ hiếp người yếu” (hồi 50).

Lòng trung nghĩa trước sau như một của Quan Vân Trường khiến người đời khâm phục, và lòng dũng cảm của ông cũng khiến cho nhiều người lè lưỡi. Trong trận chiến Tương Dương với Bàng Đức, Quan Vũ bị tên bắn trúng, độc ngấm vào xương, Hoa Đà phải cắt thịt, cạo xương để chữa bệnh. Quan Vũ đã ngồi cười lớn, chơi cờ với Mã Lương, dơ tay cho Hoa Đà cạo xương mà không chút run sợ. Tất nhiên La Quán Trung đã thần thoại hóa chi tiết này nhưng văn học là vậy mà. Hình ảnh Vân Trường chỉ với Châu Thương vác thanh long đao tới hội với Lỗ Túc giữa hàng vạn quân Đông Ngô, rồi ung dung ra về trong sự bất lực của quan tướng Đông Ngô khiến người ta khâm phục.

slide-quanvu
Tam quốc chí, Quan Vũ

Có thể nói nghe đến thần vũ của Quan Vân Trường, người người đều khiếp đảm: nào là chém Hoa Hùng rượu còn nóng; chém Nhan Lương, Văn Sú giữa vạn quân; quá lục quan trảm lục tướng; đơn đao phó hội; vì nghĩa tha Hoàng Trung; tháo nước dìm 7 quân đoàn Vu Cấm, Bàng Đức khiến Tào Tháo khiếp sợ… Nhưng có lẽ tôi lại không thích Quan Vũ bằng Trương Phi ở điểm Quan Vũ quá kiêu ngạo và coi thường địch thủ. Khi được phong đứng đầu Ngũ hổ đại tướng, Quan Vũ đã nhất định không chịu nhận khi thấy Hoàng Trung đứng cùng mình trong đó với lý do “Tử Long theo anh ta đã lâu, cũng như em ta vậy, Mã Siêu là dòng dõi thế gia, còn Hoàng Trung chỉ là một anh lính già, ta đây đường đường một đấng trượng phu, lại ngang hàng với một anh lính già à?” (hồi thứ 73). Ô hay, té ra trong lòng của Quan Công suy nghĩ cũng tầm thường quá, tôi nghĩ xuất thân Quan Vũ cũng chẳng hơn gì Hoàng Trung, mà Hoàng Trung cũng hết lòng trung thành xả thân với Lưu Bị đấy chứ. May mà có lời khuyên của Phí Thi. Lại còn nữa, khi nghe Mã Siêu đánh nhau kinh dị với Dực Đức, khi Mã Siêu về hàng Lưu Bị, Vân Trường ngỏ ý muốn vào Xuyên đấu võ với Mã Siêu, thật may có Khổng Minh biết thư kích đúng điểm kiêu ngạo của Quan Vũ mới ngăn được ông vào Xuyên “Mạnh Khởi hùng kiệt thực, nhưng chẳng qua như Kính Bố, Bành Việt mà thôi. Còn như đọ sức thì có thể đọ với Trương Dực Ðức, chớ làm sao sánh với ông râu dài được được?” (hồi 65). Quan Công đọc thư xong, cười ngất đắc ý và thôi không vào xuyên nữa. Khi Tôn Quyền muốn kết làm thông gia với Quan Vũ để cùng mưu đánh Tào (tôi nghĩ đấy là cơ hội cuối cùng để xóa bỏ bất hòa hai nhà Tôn – Lưu lúc đó) thì Quan Vũ chửi rằng “Con gái ta ví như loài hổ, há lại gả cho loài chó à?” (Hồi 73). Có lẽ chưa có sự nhục mà nào lớn thế với Tôn Quyền. Thất thủ ở Kinh Châu là điểm chốt của cái kiêu ngạo này do coi thường Lục Tốn và Lã Mông là lần cuối cùng Quan Vũ có thể kiêu ngạo trong đời. Cái chết của Quan Vũ là sự tất yếu cho cái tính kiêu ngạo của ông, nó cũng là nguyên nhân quan trọng cho sự thất thủ của nước Thục sau này, thất bại mà khiến cho nguyên khí nước Thục tổn thất nặng nề, dù Gia Cát có cố khôi phục mấy chục năm cũng không nổi. Cho đến chết, hồn Quan Vũ vẫn hiện lên kêu “Trả đầu ta đây” và chỉ có lời khuyên của nhà sư Phổ Tĩnh mới làm linh hồn ông siêu thoát “Xưa nay việc đã qua, trái phải không bàn đến, nếu tướng quân cứ hiện lên đòi trả đầu, thì đầu của Nhan Lương, Văn Sú, 6 tướng ở ngũ quan với trăm ngàn tướng sĩ khác biết đòi ở đâu?” (Hồi 77). Có lẽ lời khuyên này là quãng lặng duy nhất trong Tam Quốc, và giúp cho Quan Vũ thành một ông thánh từ đó, luôn hiển thánh giúp đỡ nhân dân và được phong thành Thánh Quan (Thánh Võ).

Nguồn: Sưu tầm

Lady in red. Tác giả là đứa con gái đời đầu 9x, sinh ra ở đất Sài Gòn ồn ào, hàng ngày vẫn băng qua những con đường khói bụi để mưu sinh, nhan sắc tầm thường, tài năng kém cỏi nên nỗi chỉ bán chữ dạo trong cõi đời này để lật lên những đau thương mà kiếm sống. Chọn cô đơn làm bạn, ân ái cùng sự điên cuồng của tâm hồn để vẽ nên những trái tim bằng máu chính mình trong màn đêm.