Suspiria (2018): Nghệ thuật và ma thuật kinh hoàng

0

“Suspiria” là phim kinh dị siêu nhiên được đạo diễn bởi nhà làm phim người Ý Luca Guadagnino. Đây là phim làm lại từ bộ phim kinh dị cùng tên ra mắt vào năm 1977 của đạo diễn Dario Argento. Suspiria nằm trong top các phim kinh dị hay nhất vào năm ngoái nhưng cũng là một trong các phim bị tranh cãi nhiều nhất.SUSPIRIA-2018

Sau khi ra mắt tại Liên hoan phim Venice, phim sẽ được ra rạp quốc tế vào cuối năm 2018. Chia sẻ về trải nghiệm đóng “Suspiria”, nữ chính Dakota Johnson cho hay cô đã phải gặp bác sĩ điều trị tâm lý sau khi hoàn tất vai diễn với nhiều cảnh bạo lực kinh hoàng và những yếu tố tâm lý siêu nhiên kinh dị.

Suspiria (1977) là tên tác phẩm đầu tiên trong chuỗi ba phim kinh dị siêu nhiên của đạo diễn người Ý Dario Argento bao gồm Suspiria, Inferno và Mother of Tears. Mỗi bộ phim đề cập đến một Bà mẹ trong bộ ba phù thủy cổ đại độc ác, mỗi người có một quyền năng khác nhau cho phép họ thao túng được nhân loại theo ý mình.

Bắt đầu từ thế kỷ thứ 11, tương truyền rằng có ba chị em phù thủy đã cùng nhau tạo ra phép thuật hắc ám trên bờ Biển Đen. Sau đó mỗi người đã đi tới một nơi khác nhau và trên hành trình của mình, họ đã gieo rắc phép thuật hắc ám lên khắp nơi trên thế giới cũng như gây ra rất nhiều vụ thảm sát cho người vô tội. Họ được mọi người gọi là ‘Ba Bà Mẹ’ và đạo diễn Dario đã làm nên 3 bộ phim riêng về mỗi người.

Dario còn dùng các bài tiểu luận về tâm lý của Thomas De Quincey mang tên ‘Suspiria de Profundis’ để làm phim. Thomas đã hình dung ba nữ đồng nghiệp của mình là những nữ thần La Mã bao gồm Mater Lachrymarum (Our Lady of Tears), Mater Suspiriorum (Our Lady of Sighs) và Mater Tenebrarum (Our Lady of Darkness). Mỗi bà mẹ là một phù thủy quyền lực, có nơi ẩn náu riêng và đều tàn ác như nhau.SUSPIRIA-2018

Mater Suspiriorum, Mother of Sighs (Mẹ của than thở/buồn bã), là chị cả và là người thông thái nhất trong ba chị em. Tên thật của bà là Helena Markos, nhiều người còn gọi bà là Black Queen (Nữ hoàng bóng đêm). Mater Suspiriorum đã hơn 90 tuổi, là một người Hy Lạp, từng bị lưu đày qua nhiều nước châu Âu, và đã viết nhiều cuốn sách với nhiều chủ đề phức tạp khác nhau. Năm 1895, bà thành lập học viện múa tại thành phố Freiburg nước Đức, mang tên Tanz Akademie. Người dân địa phương đã sợ hãi Helena vì họ cho rằng bà là phù thủy đã biến học viện trở nên nổi tiếng trong thời gian ngắn. Bà đã ngăn sự nghi ngờ của dân địa phương bằng cách giả chết trong một đám cháy vào năm 1905.

Chuyện phim xoay quanh một cô gái trẻ người Mỹ đăng ký học ở một trường múa tại Berlin (Đức). Trong trường học, cô gặp rất nhiều những người có cùng ước mơ nhưng luôn cảm thấy nơi đây có một điều gì đó ma quái không thể giải thích, đặc biệt là từ phía hiệu trưởng Madame Blanc. Ở đây, cô đã chứng kiến những sự việc bất thường xảy ra mà không ai giải thích được. Những cô gái biến mất với nhiều lý do mơ hồ và chính cô lại có những giấc mơ không thể lý giải với màu sắc kì quặc.

Bối cảnh trong phim mang đậm phong cách ma mị của thập niên 70, 80 được đặc tả qua những góc quay của nhà quay phim Sayombhu Mukdeeprom là người đã cùng với Luca thực hiện “Call Me By Your Name”. Một đoạn trailer không một câu thoại nào, chỉ chứa đựng những âm thanh và hình ảnh rùng rợn.SUSPIRIA-2018

Điều dễ dàng nhận thấy nhất trong Suspiria đó chính là sự chăm chút trong nghệ thuật múa. Gần tới 2/3 thời lượng của phim sẽ xoay quanh vào bài múa do Madame Blance sáng tạo nên và việc tập luyện vất vả của những vũ công. Những phân đoạn này, nếu là người yêu thích nghệ thuật múa sẽ cảm thấy sự phức tạp và kỳ công của nó. Nó vừa thể hiện được tính nghệ thuật của bộ phim và một phần, như là một cách để thôi miên tâm trí khán giả giống như chính nhân vật Susie. Có vẻ như nghề múa luôn chứa đựng nhiều cạm bẫy khi bộ phim “Black Swan” trước đây cũng từng khai thác về đề tài này.black-swan

Bộ phim được khá nhiều người xem ưa thích vì vừa mắt về mặt thẩm mỹ từ kiến trúc cho đến màu sắc gây cho người xem ám ảnh. Về nội dung, phim lấy chủ đề về các phù thủy thời cổ đại với các lời nguyền chết chóc, sự tái sinh và ma thuật đen tối. Đề tài này khá quen thuộc nhưng cái hay của bộ phim này là nó vừa đẹp vừa khiến người khác có cảm giác say mê nhưng không tránh khỏi rùng rợn.

Suspiria về yếu tố kinh dị thực sự rất tốt, không hề sử dụng thủ pháp jump-scare. Thậm chí đạo diễn Luca Guadagnino còn sử dụng cả kỹ thuật partical effect vốn đã rất xưa cũ nhưng tính hiệu quả vẫn cao. Nó không mang lại cho phim những hình ảnh đẹp đẽ, mịn màng nhưng là sự chân thật và đôi chút kỳ ảo, hệt như bối cảnh của phim.SUSPIRIA-2018

Suspiria sở hữu số lượng nhân vật khá nhiều, khiến người xem mất tập trung nếu bởi vì họ không có sự giới thiệu rõ ràng nào mà chỉ được nói sơ qua các đoạn hội thoại hoặc trong những phân đoạn rất ngắn. Ngoài ra một số nhân vật dù được giới thiệu khá nhiều nhưng lại mất hút đột ngột hoặc không có vai trò nổi bật khiến cho khán giả không khỏi hụt hẫng. Điển hình là bà Mẹ phù thủy Helena Markos dù cả ngôi trường khiếp sợ nhưng lại có màn ra mắt vô cùng thiếu ấn tượng so với vị trí của bà. Và với một số người xem sẽ gây tâm lý khó hiểu về nhân vật Markos.

Bù lại đó, hai nhân vật chính của phim là Susie và Madame Blanc được thể hiện rất tốt với hai diễn viên Dakota Johnson và Tilda Swinton, hai diễn viên thực lực và có tiếng tăm tại Hollywood. Với vai Susie, Dakota thể hiện được sự biến đổi rõ rệt về mặt tâm lý từ ngây thơ, khát khao được thể hiện bản thân đến giai đoạn hoang mang và cuối cùng là khuất phục. Tuy nhiên vai Susie của cô sẽ có vai trò bất ngờ ở đoạn kết và diễn xuất của Dakota chiếm phần lớn sự thành công của bất ngờ này.

Riêng Tilda, bà đóng tận ba vai trong phim là Dr. Klemperer/Madame Blanc/Helena Markos. Helena thì quá mờ nhạt, chúng ta không cần bàn tới còn Madame Blanc thì đúng kiểu những vai sở trường của Tilda. Một người phụ nữ quyền lực, điềm tĩnh, ghê rợn và độc đoán. Đôi lúc, chỉ cần một ánh mắt sắc lạnh của Tilda cũng thể hiện được sự quỷ quyệt của mụ phù thủy này.SUSPIRIA-2018

Nhưng Dr. Klemperer lại là một vai thú vị khác của Tilda. Cô được hóa trang để biến thành một người đàn ông già cỗi và cô lại biến mình thành y hệt một người đàn ông. Dáng đi, tướng ngồi, cách ăn nói… Và tuyến chuyện của Dr. Klemperer với người vợ bị thất lạc của mình như một viên ngọc đẹp đẽ, tỏa sáng giữa câu chuyện đen tối bao trùm lấy Suspiria. Đáng tiếc là nó xuất hiện khá ít và chưa đủ để tạo điểm nhấn thật sự cho bộ phim.

Bộ phim lấy bối cảnh nước Đức giai đoạn năm 1977, một thời kỳ đầy biến động sau chiến tranh thế giới thứ II với rất nhiều đảng phái muốn nắm quyền kiểm soát chính phủ. Suspiria cố tình đưa yếu tố này vào phim bằng những đoạn tin thời sự rải rác và chính các nhân viên trong công ty cũng tham gia vào câu chuyện này.

Chính bản thân câu chuyện của tổ chức phù thủy và nút thắt bất ngờ của cuối phim dù đậm chất kinh dị nhưng vẫn mang hơi hướm chính trị vào. Đó là sự thanh trừng nội bộ, những cuộc nội chiến và sự phản bội. Điều này khiến cho Suspiria trở nên khá mới mẻ với nhiều fan trung thành của phim kinh dị nhưng với những ai đã coi nhiều các phim thuộc đề tài này.

Nhìn chung, Suspiria là một trải nghiệm điện ảnh đặc biệt không thể bỏ qua dành cho các fan phim kinh dị và kể cả những ai đam mê phim nghệ thuật. Phim có cốt truyện thú vị, không quá hấp dẫn nhưng đủ để cuốn hút người xem đến cuối cùng chưa kể đó là yếu tố kinh dị, bạo lực khá là sáng tạo.

Carmen

Lady in red. Tác giả là đứa con gái đời đầu 9x, sinh ra ở đất Sài Gòn ồn ào, hàng ngày vẫn băng qua những con đường khói bụi để mưu sinh, nhan sắc tầm thường, tài năng kém cỏi nên nỗi chỉ bán chữ dạo trong cõi đời này để lật lên những đau thương mà kiếm sống. Chọn cô đơn làm bạn, ân ái cùng sự điên cuồng của tâm hồn để vẽ nên những trái tim bằng máu chính mình trong màn đêm.