Ottoman: Đế chế Ottoman và những tác động đến lịch sử thế giới

0

Ottoman là một series phim thuộc thể loại sử thi do Netflix thực hiện với nội dung nói về sự nổi dậy của chế đế Ottoman trước bộ máy thống trị của Đông La Mã và hành trình của đế chế này suốt vài trăm năm sau.ottoman-de-quoc-troi-day

Ottoman ra mắt phần 1 năm 2020, trong phần này người xem sẽ được dẫn dắt vào cuộc chiến của tân Sultan với thành Constantinople của Đông La Mã. Cuộc chiến gay cấn kéo dài nhiều tuần lễ và đã có lúc khiến Sultan nản chí nhưng sau cùng với sự giúp đỡ từ người mẹ kế thì ông đã chiếm được thành trong vinh quang.

Sultan có một tuổi thơ không hạnh phúc khi quanh ông là người tể tướng được giao nhiệm vụ dạy dỗ một người kế nhiệm tương lai. Những bài học, những trận đòn roi khiến ông trở nên lạnh lùng và chai sạn trước những xúc cảm thông thường (khi nói về người mẹ ruột).ottoman-de-quoc-troi-day

Tân Sultan gặp không ít khó khăn khi kế nhiệm vua cha và ông cần một cuộc chiến để chứng tỏ bản lĩnh của mình. Thành Constantinople bất bại hơn một ngàn năm với 23 cuộc tấn công, thuộc sự quản lý của đế chế Đông La Mã trở thành mục tiêu của Sultan. Cuộc chiến không chỉ là những trận đánh đẫm máu mà còn cho người xem hiểu được cách xây dựng thành trì lúc bấy giờ, cách trang bị vũ khí và những tiến bộ trong việc chế tạo súng đại bác.ottoman-de-quoc-troi-day

Ở thế kỷ 15 (năm 1453), trong cuộc chiến với thành Constantinople, chúng ta chứng kiến những khẩu đại bác khổng lồ nhất lịch sử được dùng để tấn công lớp thành bảo vệ ngoài cùng. Điều này không chỉ khiến quân Otto lợi thể về hỏa lực mà còn giúp cho việc công thành thuận lợi khi lớp tường bảo vệ chẳng khác nào một mớ gạch hỗn tạp sau hàng loạt trận pháo kích.

Theo dòng lịch sử thì thành Constantinople là một điểm giao thương sầm uất bậc nhất trên Con đường tơ lụa – con đường thông thương nổi tiếng trong lịch sử loài người. Nói về Con đường tơ lụa thì nó có lịch sử hình thành từ thế kỷ thứ 2 khi Trương Khiến được Hán Vũ Đế ra lệnh đi về phía tây tìm sự liên minh giữa những tộc người ở khu vực này để cùng nhau liên minh chống lại quân Hung Nô. Trên đường đi, Trương Khiên đã tìm được một số tộc người ở miền Bắc Ấn Độ liên minh. Trên đường về, ông ta mang theo rất nhiều sản vật lạ dâng lên vua. Chính chuyến đi này của Trương Khiên đã giúp kết nối những tuyến đường ngắn trước đó thành Con đường tơ lụa nổi tiếng với chiều dài hơn 4.000 dặm (khoảng 6.400 km).

Con đường tơ lụa kéo dài từ Á sang Âu, đi qua các quốc gia như Trung Quốc, Mông Cổ, Ấn Độ, Afghanistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp,… và vùng địa Trung Hải.ottoman-de-quoc-troi-day

Con đường tơ lụa là một con đường huyền thoại nối liền Trung Hoa rộng lớn với vùng Tây Á kỳ bí, gắn liền với hàng ngàn câu chuyện truyền thuyết xa xưa. Không đơn thuần là huyết mạch thông thương của những “thương nhân lạc đà”, Con đường tơ lụa còn là một hành trình văn hóa, tôn giáo đa dạng được hòa trộn.

Trường An (nay là Tây An) là nơi các thương gia Trung Hoa tập kết hàng hóa, tơ lụa để chuẩn bị cho những chuyến buôn bán lớn qua Con đường tơ lụa. Lạc đà là phương tiện vận chuyển chủ yếu trên con đường thương mại này. Con đường tơ lụa được coi là một hệ thống những con đường thương mại lớn nhất thế giới thời cổ đại và được coi như cầu nối giữa hai nền văn minh Đông và Tây.

Thời kỳ đầu, những bậc đế vương và những nhà quý tộc của La Mã thích lụa Trung Hoa đến mức họ cho cân lụa và quy đổi chỗ lụa đó bằng vàng với cân nặng tương đương. Chuyện cũng nói rằng Nữ hoàng Ai Cập Cleopatra lúc đó chỉ diện váy lụa Trung Quốc mà thôi. Chính trị thời đó cũng có ảnh hưởng lớn đến Con đường tơ lụa. Khi nhà Hán suy vong vào thế kỷ 3, Con đường tơ lụa cũng bị đình lại. Chỉ khi nhà Đường hưng thịnh, con đường này mới phát triển trở lại. Cũng vào thời Đường, do thấy được giá trị của con đường giao thương Đông – Tây này, các vị hoàng đế đã ban hành hàng loạt những chiếu chỉ nhằm khuyến khích thương mại và cũng từ đó, những nhà truyền giáo đã bắt đầu tìm đến với phương Đông. Con đường tơ lụa dưới triều Đường đã trở thành một điểm nhấn rõ nét trong lịch sử thương mại thế giới.

Đến thế kỷ 10, nhà Đường bị lật đổ, Con đường tơ lụa cũng bị suy thoái dần. Tuy nhiên với sự hùng mạnh của đế quốc Nguyên Mông, công việc buôn bán sau đó lại thịnh vượng. Dưới triều Nguyên, một người Ý nổi tiếng là Marco Polo (1254-1324) đã lưu lạc đến Trung Quốc và làm quan ở đây 20 năm, sau đó ông trở về nước bằng Con đường tơ lụa. Ông cũng là người có đóng góp cho sự phát triển của mối giao thương Đông – Tây khi viết nên cuốn sách Marco Polo du ký (tiếng Ý: Il Milione) kể về toàn bộ quá trình lưu lạc đến phương Đông của mình trong đó có đề cập đến những chuyến hàng đầy ắp sản vật trên Con đường tơ lụa.ottoman-de-quoc-troi-day

Đến thời nhà Minh, Con đường tơ lụa đã bị vương triều này khống chế và bắt mọi người phải nộp thuế rất cao khiến cho những thương gia phải tìm đến những con đường vận chuyển bằng đường biển. Với việc giao thương qua đường biển phát triển (hình thành Con đường tơ lụa trên biển). Từ thế kỷ thứ 7, Quảng Châu đã được xem là nơi khởi đầu của Con đường tơ lụa trên biển. Trước tiên là các thương gia Ả Rập và sau đó là Bồ Đào Nha, Anh, Pháp, Hà Lan lần lượt kéo đến buôn bán. Quảng Châu tràn ngập hàng hoá của nước ngoài và bản địa, Con đường tơ lụa trên bộ dần dần biến mất. Hồi chuông cáo chung của Con đường tơ lụa vang lên cũng là lúc người Ba Tư (Iran ngày nay) dần học được cách làm tơ lụa của người Trung Hoa và việc trung chuyển tơ lụa từ đó giảm hẳn do người Ba Tư tự làm và bán trực tiếp cho La Mã chứ không nhập khẩu từ Trung Hoa nữa.ottoman-de-quoc-troi-day

Con đường tơ lụa duy trì vị thế của mình trong việc giao thương suốt 1.400 năm cho đến khi thành Constantinople bị đánh chiếm (đổi tên thành Istanbul) và các Sultan ra lệnh cấm buôn bán với phương Tây ở thế kỷ 15. Trong lịch sử cũng ghi nhận Con đường tơ lụa chính là con đường đã phát tán căn bệnh mang tên “Cái chết đen” vào thế kỷ 14 (1346 – 1351) khiến cho 75 triệu đến 200 triệu người châu Âu thiệt mạng. Châu Âu mất 150 năm để phục hồi lại dân số sau dịch bệnh này. “Cái chết đen” là căn bệnh dịch hạch lây truyền từ chuột sang người và được cho là có nguồn gốc từ Trung Quốc hoặc Trung Á đã lây nhiễm đến châu Âu.

Ottoman là một phim sử thi với phần phân tích của các chuyên gia về lịch sử sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quan hơn và chính xác hơn về từng giai đoạn phát triển của lịch sử thế giới. Nếu bạn là người yêu thích tìm hiểu thì Ottoman là một sự lựa chọn khá thú vị trong những ngày cuối tuần đấy!

Carmen

Lady in red. Tác giả là đứa con gái đời đầu 9x, sinh ra ở đất Sài Gòn ồn ào, hàng ngày vẫn băng qua những con đường khói bụi để mưu sinh, nhan sắc tầm thường, tài năng kém cỏi nên nỗi chỉ bán chữ dạo trong cõi đời này để lật lên những đau thương mà kiếm sống. Chọn cô đơn làm bạn, ân ái cùng sự điên cuồng của tâm hồn để vẽ nên những trái tim bằng máu chính mình trong màn đêm.