Nghĩ khác đi cùng tư duy đảo ngược

0

Nhà toán học người Đức Carl Jacobi đã có nhiều đóng góp quan trọng cho các lĩnh vực khoa học khác nhau trong suốt sự nghiệp của mình. Đặc biệt, ông được biết đến với khả năng giải quyết các vấn đề khó khăn bằng một phương pháp có tên man immer umkehren, nôm na là “đảo ngược, luôn luôn đảo ngược.”

Jacobi tin rằng một trong những biện pháp tốt nhất để làm rõ cách suy nghĩ của bạn là trình bày lại những bài toán dưới dạng nghịch đảo. Jacobi sẽ viết những điều ngược lại với vấn đề ông ấy đang cố giải và thấy rằng giải pháp thường đến dễ dàng hơn.

Tư duy nghịch đảo là một cách thức suy luận mang lại hiệu quả mạnh mẽ bởi vì nó chỉ ra những sai lầm và chướng ngại khó có thể nhận thấy lúc ban đầu. Nếu điều ngược lại đúng thì sao? Nếu tôi tập trung vào một khía cạnh khác của vấn đề này thì sao? Thay vì hỏi thực hiện điều đó như thế nào, hãy thắc mắc làm thế nào để không thực điều đó.

Những nhà tư tưởng vĩ đại, những biểu tượng và những nhà cải cách thường suy nghĩ nhiều hướng. Thỉnh thoảng, họ bắt bản thân phải suy nghĩ ngược lại. Họ xem xét nhiều khía cạnh đối lập của sự việc. Cách suy nghĩ này có thể giúp phát hiện những cơ hội đổi mới, sáng tạo hấp dẫn.

Nghệ thuật là một ví dụ hay ho.

—–

Một thư viện Anh gặp phải bài toán khó: Làm sao để chuyển toàn bộ số sách sang tòa nhà mới xây?

Người ta ước tính rằng, việc di dời số sách khổng lồ này sẽ ngốn mất 3,5 triệu USD. Mọi người thi nhau đề xuất giải pháp, nhưng tất cả đều không khả thi.

Tới lúc đó, một thanh niên cho biết anh ta có thể làm việc này chỉ với giá 1,5 triệu USD.

Giải pháp là: thông báo cho mọi người biết thư viện cho mượn sách miễn phí không giới hạn, miễn là họ trả sách về tòa nhà mới.

Bằng cách thay đổi tư duy từ “di dời sách” sang “cho mượn sách”, người thanh niên nọ không những hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, mà còn tiết kiệm một số tiền lớn.

Rõ ràng, những người biết tư duy khác biệt sẽ đem lại hiệu quả khác biệt.

Tại tập đoàn Microsoft, nhân viên được phục vụ cả bữa trưa lẫn bữa tối. Tuy nhiên, số lượng người ăn trưa luôn đông hơn tối, bởi lẽ không phải ai cũng phải làm việc ngoài giờ. Do đó, nhà cung cấp bữa trưa sẽ có lợi hơn.

Tuy nhiên, nhân viên Microsoft phàn nàn rằng chất lượng bữa trưa ở đây rất tệ.

Nhiều người yêu cầu nhà bếp đổi công thức nấu ăn, thay đầu bếp thường xuyên,… nhưng Microsoft cho rằng chúng không phải là giải pháp hiệu quả. Thay vào đó, tập đoàn này đã lựa chọn 2 nhà cung cấp khác nhau cho bữa trưa và bữa tối. Cứ mỗi 03 tháng, họ sẽ khảo sát xem nhân viên thích bữa trưa hay bữa tối hơn. Nếu câu trả lời là “bữa tối” nhiều hơn, tập đoàn sẽ đổi nhà cung cấp bữa tối lên bữa trưa.

Kể từ ngày đó, các nhà cung cấp đều cố gắng cải thiện để đáp ứng khẩu vị nhân viên. Sự hài lòng của nhân viên cũng tăng lên rất nhiều.

Khi gặp phải vấn đề này, người bình thường sẽ nhắc nhở hoặc đổi hẳn nhà cung cấp. Tuy nhiên, những bộ óc hàng đầu ở Microsoft lại tư duy khác hẳn. Họ tạo ra cơ chế cạnh tranh giữa 2 nhà cung cấp bữa trưa và bữa tối, để họ giám sát lẫn nhau. Nhờ đó, dịch vụ cũng trở nên tốt hơn nhiều.

 

Sáng sớm Chủ nhật trên ga tàu điện ngầm ở New York, tất cả các hành khách đều đang ngồi im lặng. Một người đàn ông bước lên, dắt theo những đứa con khá ồn ào. Chúng chạy nhảy và xô đẩy nhau, trong khi người bố ngồi bất động với đôi mắt vô hồn. Ai nấy trên tàu đều bất mãn, đến mức một người đàn ông buộc phải nhắc nhở: “Anh có thể quản lý con cái mình được không?”

Tới lúc này, người bố mới ngước mắt lên nhìn, như vừa tỉnh khỏi cơn mơ. Anh thì thầm: “Vâng, tôi nghĩ tôi cần chăm sóc chúng. Mẹ chúng vừa qua đời cách đây 1 tiếng. Bố con tôi vừa mới ra khỏi bệnh viện. Tôi bất lực quá; có lẽ lũ trẻ cũng vậy”.

Đây là một câu chuyện có thật mà chính Steven Covey – tác giả cuốn sách “7 Thói Quen Hiệu Quả” – đã gặp. Cuốn sách đã bán được 30 triệu bản trên toàn thế giới và Steven Covey được coi là 1 trong 25 người có ảnh hưởng nhất nước Mỹ.

Không ai có thể tưởng tượng được cảm giác của Steven Covey lúc đó. “Tôi hoàn toàn tức giận với bản thân, trách móc sự ích kỷ của mình”, ông nhớ lại. “Tôi nói với anh ấy: ‘Vợ anh vừa mới qua đời ư? Tôi rất lấy làm tiếc. Tôi có thể làm gì cho anh đây?”.

Đôi khi, mọi thứ diễn ra xung quanh bạn không sai, mà là do bạn nhìn thế giới sai cách. Khi gặp người hay chuyện khó chịu, người bình thường sẽ phàn nàn, không chịu cảm thông cho nhau. Tuy nhiên, những người ưu tú sẽ khác. Họ sẽ không phán xét người khác mà nhìn mọi thứ bằng con mắt của đối phương. Tại sao anh ta lại làm vậy? Tại sao lại nói thế? Còn điều gì ẩn giấu sau đó?

—–

Từ 03 câu chuyện trên, ta đều có thể thấy: cùng một việc nhưng suy nghĩ khác nhau sẽ cho ra hiệu quả khác nhau.

Đó là lý do tại sao chúng ta vẫn thường nói: “Người bình thường thay đổi kết quả, người khôn ngoan thay đổi nguyên nhân, còn người xuất chúng thay đổi mô hình”.

Muốn trở thành người xuất chúng, bạn cần phải thay đổi mô hình tư duy của mình, thay đổi cách nhìn nhận thế giới. Bạn có thể thay đổi suy nghĩ của mình theo 2 cách.

Đọc nhiều hơn, kết bạn nhiều hơn, đi du lịch nhiều hơn.content-marketing

Mỗi cuốn sách chính là một bộ “chế độ tư duy”. Càng đọc nhiều, bạn càng biết nhiều cách tư duy khác nhau, từ đó có thể chuyển đổi tư duy một cách dễ dàng. Mỗi năm, bạn nên đọc ít nhất 20 cuốn sách và ghi chú cẩn thận. Những người yêu sách thậm chí có thể đọc hơn 50 cuốn sách.

Ngoài ra, tiếp xúc với mọi người cũng giúp bạn hình thành nhiều kiểu tư duy khác nhau. Càng gặp gỡ, làm quen, bạn sẽ thấy tư duy của mình còn hạn chế tới mức nào. Ở công ty, bạn không nên ăn trưa một mình vì như thế là bỏ lỡ cơ hội để tìm hiểu và tương tác với những người khác.

Bên cạnh đó, đi du lịch cũng có thể giúp bạn mở mang đầu óc. Tiếp xúc với những miền đất mới, con người mới sẽ giúp bạn có vốn sống phong phú hơn.

Đặt mình vào vị trí của người khác

Khi tranh luận với người khác, bạn sẽ có cơ hội để thực hành “chuyển đổi tư duy”. Chỉ khi bạn đặt mình vào vị trí của người khác, bạn mới có thể thuyết phục, thay đổi tư duy chính mình. Nó giúp bạn hiểu những gì bạn đang cố gắng bảo vệ chỉ là quan điểm của riêng bạn.

Carmen (tổng hợp và chỉnh sửa)

Lady in red. Tác giả là đứa con gái đời đầu 9x, sinh ra ở đất Sài Gòn ồn ào, hàng ngày vẫn băng qua những con đường khói bụi để mưu sinh, nhan sắc tầm thường, tài năng kém cỏi nên nỗi chỉ bán chữ dạo trong cõi đời này để lật lên những đau thương mà kiếm sống. Chọn cô đơn làm bạn, ân ái cùng sự điên cuồng của tâm hồn để vẽ nên những trái tim bằng máu chính mình trong màn đêm.